Waar ligt het zwaard van Grutte Pier? | Gruttepier.nl


Grutte pier en zijn zwaard, een onafscheidelijk duo

Begin zestiende eeuw stond Friesland onder gezag van Georg van Saksen. Hertog Karel van Gelre liet echter ook zijn oog vallen op de Friese regio. Gevolg was dat er strijd uitbrak tussen hun aanhangers. En toen Van Saksen het gebied daarna aan de Hollandse graaf gaf, mondde het uit in een gevecht tussen Hollanders en Friezen. Deze strijd vormde het decor voor het optreden van Pier Gerlofs Donia (circa 1480 – 1520), beter bekend als Grutte Pier, en zijn zwaard. Een onafscheidelijk duo dat symbool staat voor de Friese vrijheidsstrijd.  

Pier was een boer uit Kimswerd met een rijke historie, die eigenlijk niets te maken had met de oorlog. Toen eenmaal zijn boerderij werd afgebrand in 1515 door de Saksen trok hij samen lotgenoten ten strijde. Ze richtten de Arumer Zwarte hoop op. Hij werd hier zelf leider van. Samen met het zwaard ging hij de zee op en was hij de vrijheidsheld van Fryslan.

gruttepier_zwaard

Zwaard van grutte pier ligt in het fries museum

In het Fries Museum te Leeuwarden wordt het zogenaamde Zwaard van Grote Pier bewaard: een heel groot zwaard met een lengte van 213 centimeter, (bijna even groot als Pier zelf) en een gewicht van 6,6 kilo. Het in Passau gesmede zwaard, een “Biedenhänder”, is al ruim 500 jaar oud. Het museum maakt enig voorbehoud hierin, omdat het niet duidelijk of het echt van hem is geweest. Want zou hij het wellicht buit hebben gemaakt van een Saksische soldaat? Dit zou zomaar kunnen.  

Grutte Pier, zijn zwaard en zijn daden werden in de volksverhalen alsmaar
sterker en grutter gemaakt. Veel mensen kennen hem ook uit de tv serie Floris uit 1969. Hierin speelde hij een karakter. Er wordt nu zelfs gesproken over een film over Grutte Pier.

Zwaard bijna van een Amerikaan

Het zwaard van Grutte Pier was bijna op weg naar Amerika. Een Amerikaans advocatenkantoor had middels een brief aan het Fries Museum laten weten dat de 2.15 meter grote Bidenhänder is opgeëist.

Het kantoor handelt namens een Amerikaan die claimde de rechtmatige eigenaar te zijn van het zwaard, omdat de man een nazaat zou zijn van de neef van Grutte Pier: Wijerd Jelckama.

De man die dacht recht te hebben op het zwaard ( meneer Johnson) richtte zich in zijn filmpje tot de Friezen. Hij gaf aan dat hij nooit had bedacht hoeveel het zwaard voor Friesland betekent. Om die reden zag hij af van het eigendom. Het fries Museum was uiteraard erg blij met deze mededeling, omdat het zwaard echt bij Friesland hoort. 

Er bestaan mooie verhalen over Grutte Pier. Bijvoorbeeld “Butter, brea en
griene tsiis”, wie dat niet zeggen kan, is geen “oprjochte”
Fries. Alleen echte friezen kont dit volgens hem uitspreken. Zo kon Grote Pier,
zo wil het verhaal, zijn Friese vrienden van de Hollandse vijand onderscheiden.
Hij zou zelfs met een een klap meerdere tegenstanders kunnen onthoofden.